Teoria utraty dostępu Niekiedy informacje przechowywane są w pamięci, ale pojawia się trudność z ich wydobywaniem. Np. gdyby ktoś chciał przypomnieć sobie co robił dokładnie trzy lata temu w tym miesiącu, to mogłoby to być trudne. W odpowiednich warunkach informacje te możemy jednak sobie przypomnieć. Jeśli na przykład ktoś zapyta nas: „pamiętasz jak trzy lata temu wyjechaliśmy do...”, informacja stanie się dostępna. W ten sposób próbuje się tłumaczyć także „zjawisko końca języka”, gdy wiemy, że pewną informację posiadamy, ale nie potrafimy jej sobie przypomnieć.
Zgodnie z teorią utraty dostępu zapominanie polega na niemożności wydobycia z pamięci, nie zaś na utracie danych. W odpowiedniej sytuacji (np. przy zadaniu odpowiednich pytań, w hipnozie, gdy sprzyja kontekst sytuacyjny itp.) informacje mogą być jednak wydobyte. Ludzie przypominają sobie na przykład wiele „zapomnianych” zdarzeń, gdy znajdą się ponownie w swojej pierwszej szkole.
Eksperyment W pewnym badaniu proszono ludzi aby zapamiętywali listę słów leżąc na kanapie. Po upływie miesiąca proszono ich o przypomnienie sobie tych słów. Badani odtworzyli więcej danych leżąc niż stojąc lub siedząc.