Pragnąc za wszelką cenę pokonać Brytyjczyków sięgano po wynalazki, które prowadziły do szybkiego unowocześnienia floty: korzystając z opracowań Henri-Josepha Paixhansa – Francja odgrywała wiodącą rolę w pracach nad nowoczesną amunicją wybuchową do dział okrętowych; w 1850 roku zwodowano „Napoléon”, pierwszy okręt liniowy o napędzie parowym; fregata pancerna „La Gloire” była pierwszym oceanicznym pancernikiem, zwodowanym w roku 1853; w roku 1863 Francuska Marynarka Wojenna zwodowała „Plongeur”, pierwszy na świecie okręt podwodny z napędem mechanicznym; w roku 1876 francuski okręt liniowy „Redoutable” był pierwszym na świecie okrętem o całkowicie stalowym kadłubie (w odróżnieniu od żelaznych); w roku 1887 zwodowano pierwszy krążownik pancerny nowej koncepcji „Dupuy de Lôme”.
Istotną rolę we wprowadzaniu nowości konstrukcyjnych odegrał konstruktor Henri Dupuy de Lôme. Ponieważ w II połowie XIX wieku stało się jednak jasne, że Francja nie mogła sobie pozwolić na ilościowe dorównanie marynarce brytyjskiej w budowie ciężkich okrętów, istotne znaczenie miała powstała wówczas doktryna tzw. „Młodej Szkoły” (Jeune École), wzywająca do budowy znacznej liczby mniejszych i tańszych okrętów uzbrojonych w torpedy, zdolnych do pokonania ciężkich okrętów brytyjskich.