(w dosłownym tłumaczeniu z łaciny: przypadek sojuszu)Słownik wyrazów obcych: casus foederis, federacja. – zdarzenie, fakt lub czynność, które, w myśl postanowień traktatu sojuszniczego, obowiązują sojusznika do dania obiecanej pomocyJoachim Bartoszewicz: Podręczny słownik polityczny. Do użytku posłów, urzędników państwowych, członków ciał samorządowych i wyborców, s. 88..
Przykładowo, zgodnie z artykułem 5 Traktatu północnoatlantyckiego, atak na którekolwiek z państw członkowskich NATO w Europie lub Ameryce Północnej jest równoznaczny z atakiem na wszystkie państwa tego sojuszu i zobowiązuje pozostałe państwa członkowskie do udzielenia pomocy zaatakowanemu. Jest to szczególny rodzaj solidarności wojskowej między członkami NATO.
Pakt Ligi Narodów głosił w artykule 16: Jeżeli któryś z członków Ligi ucieka się do wojny wbrew zobowiązaniom wynikającym z Paktu, uważany będzie ipso factoŁac. na mocy samego faktu, tym samym. za dopuszczającego się aktu wojennego przeciw wszystkim Członkom Ligi.