Jacob van Artevelde (ur. ok. 1290 w Gandawie, zm. 24 lipca 1345 w Gandawie) – flamandzki polityk i przywódca, bogaty handlarz suknem, zwany Wijze Man – Mędrcem, ojciec Filipa van Artevelde. thumb|right|300px|Jacob van Artevelde na pomniku na Vrijdagmarkt w Gandawie
Początek działalności politycznej Dokładna data urodzin Jacoba van Artevelde nie jest znana, wiadomo jednak, że wywodził się z bogatej rodziny kupieckiej. Jego ojcem był Willem van Artevelde, handlarz suknem, zamieszkały w Gandawie. Bracia Jacoba pełnili wysokie funkcje w mieście (wicehrabiego i burmistrza), sam Jacob trudnił się początkowo handlem mięsem, rybami, winem i srebrem. Był także browarnikiem. Był dwukrotnie żonaty i posiadł znaczący majątek głównie w branży sukienniczej. Pozycja Jacoba van Artevelde wzrosła znacznie w czasie wojny stuletniej pomiędzy Anglią i Francją. Flandria znajdowała się wtedy formalnie pod panowaniem króla Francji, jednak ekonomicznie zależna była w dużym stopniu od Anglii, skąd otrzymywała dostawy wełny na sukno. Ówczesny hrabia Flandrii Ludwik de Nevers wybrał w sporze stronę Francji, co sprawiło, że Edward III, król Anglii wstrzymał 12 sierpnia 1336 roku dostawy wełny do miast Flandrii, gdzie natychmiast boleśnie odczuto skutki tego posunięcia – zapanowały głód, bieda i bezrobocie, czego rezultatem były bunty mieszczan.