Produkcja mały|Andrzej Wajda, reżyser filmu (1970) Reżyser Brzeziny, Andrzej Wajda, nosił się od początku swej kariery reżyserskiej z zamiarem stworzenia jej filmowej adaptacji. Zamysłem Wajdy było powiązanie prozy Jarosława Iwaszkiewicza (skupionej wokół zagadnień egzystencjalnych) z malarstwem Jacka Malczewskiego: Wajda napisał scenopis do opowiadania, które traktował jako gotowy scenariusz. Jak stwierdziła Barbara Mruklik na podstawie dokumentacji pracy Wajdy, „to, co w Brzezinie jest inwencją reżysera, jego własną próbą interpretacji myślowej zawartości opowiadania, (…) powstało na planie”.
Rolę Stanisława Wajda przeznaczył dla Olgierda Łukaszewicza, aktora odkrytego wcześniej przez Kazimierza Kutza przy okazji filmu Sól ziemi czarnej (1969). Kreacja Łukaszewicza była porównywana właśnie do roli Gabriela Basisty z Soli. Zdaniem Małgorzaty Fik obaj bohaterowie Łukaszewicza są „zagrożeni śmiercią, przemienieni nagle w dorosłych, w jakiś podobny mimo wszystko sposób neurasteniczni i sytuacją czy też charakterem wyróżnieni spośród otoczenia”. Z delikatną kreacją Łukaszewicza kontrastowała rola Bolesława w wykonaniu Daniela Olbrychskiego, który ‐ zdaniem Alicji Helman ‐ zagrał „mocnego człowieka zarażonego śmiercią, z której będzie się leczył jak z głębokiej rany”.