Lystrozaur (Lystrosaurus) – bardzo szeroko rozprzestrzeniony rodzaj terapsydów z środkowego i późnego permu oraz wczesnego triasu, żyjący 251–248 milionów lat temu.
Budowa Był to gad o wyglądzie ssaka, wielkości świni lub małego psa (przeciętna długość – 1 m). Miał krótki, baryłkowaty tułów i krótkie, potężne, krępe kończyny, a także pysk o dziobowatym kształcie. Budowa podniebienia i żuchwy wskazuje na to, że posiadał dziób podobny do tego u żółwi. Jego nazwa „łopaciasty jaszczur” nawiązuje do wyrastającej z górnej szczęki pary kłów, w które prawdopodobnie zaopatrzone były samce grupy Dicynodontia, do której należał lystrozaur. Ślady zużycia kłów wskazują, że lystrozaury używały ich do kopania lub wyrywania roślin. Do kopania używał także kończyn. Lystrozaur miał beczułkowatą klatkę piersiową, żeby zmieścić zwiększone objętościowo płuca. Mógł mieć też umięśnioną przeponę, żeby efektywniej pompować powietrze oraz serce z czterema komorami, żeby zwiększyć wydajność krążenia krwi. Te przystosowania powstały jako odpowiedź na zmniejszone stężenia tlenu w atmosferze w okresie permu i triasu. Histologia kości wskazuje na szybki wzrost lystrozaurów, podobnie jak w przypadku współczesnych ssaków lub ptaków.