mały|Diecezja lubuska przed reformacją mały|Ziemia lubuska i inne krainy historyczne Polski na tle współczesnych granic administracyjnych Ziemia lubuska (, , , ) – kraina historyczna, położona po obu stronach środkowej Odry, między Śląskiem a Pomorzem.
Toponimia i pisownia Swoją nazwę ziemia lubuska wzięła od położonego na lewym brzegu Odry Lubusza, głównego ośrodka kasztelańskiego i dawnej siedziby biskupów lubuskich. thumb|left|Fragment historycznej mapy Wielkopolski w epoce piastowskiej wykonanej przez Dr. T. Szulca i zamieszczonej w czwartym tomie Kodeksu dyplomatycznego Wielkopolski, obrazujący Ziemię Lubuską (granice diecezji lubuskiej) oraz obszar odstąpiony książętom śląskim przez książąt wielkopolskich Termin ziemia lubuska ma szerokie i często odmienne znaczenie, rozróżniane także względem okresów historycznych: zdaniem części badaczy jest to odrębne terytorium w okresie państwa pierwszych Piastów, identyfikowane także jako terytorium plemienne Lubuszan. Jej obszar może dotyczyć obu brzegów rzeki Odry wokół dawnego grodu Lubusza; pojęcie pochodne obszaru definicji 1.