Donatio (od łac. donare = darować, obdarować) – darowizna w prawie rzymskim.
Darowizna w prawie przedjustyniańskim Darowizną w prawie przedjustyniańskim była każda czynność prawna, która: wzbogacała (zwiększała majątek) obdarowanego, zubażała (zmniejszała majątek) darczyńcę, wykonywana była w celu przysporzenia korzyści majątkowej obdarowanemu, tj. musiała istnieć wola dokonania darowizny (animus donandi) oraz jeżeli darowizna została przez obdarowanego przyjęta, gdyż nikt nie mógł być obdarowany wbrew swej woli.
Darowiznę realizowano w formie zależnej od rodzaju przysposobienia, np.: przenosząc na obdarowanego własność rzeczy w drodze tradycji (bądź mancypacji czy in iure cessio jeżeli rzecz należała do res mancipi), zwalniając obdarowanego z ciążącego na nim długu lub zobowiązując się w drodze stypulacji do świadczenia na rzecz obdarowanego (np. wybudowania domu). W drodze stypulacji mogła nastąpić też cesja wierzytelności. Darowizną mogła być też sprzedaż za cenę symboliczną (tj. nieodpowiadającą rzeczywistej wartości przedmiotu), np. mancipatio sestertio nummo uno.