thumb|upright|Grób Walentyny Najdus-Smolar na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie Walentyna Najdus-Smolar (ur. 12 maja 1909 w Kuźnicy, zm. 12 kwietnia 2004 w Warszawie) – polska historyk żydowskiego pochodzenia, profesor w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk. Badaczka dziejów społecznych Polski XIX i XX wieku, zwłaszcza Galicji, znawczyni historii ruchu socjalistycznego oraz autorka prac z tej dziedziny. Działaczka organizacji komunistycznych.
Życiorys Urodziła się w rodzinie Szymona Najdusa i Dory z Bonfeldów. Miała młodsze rodzeństwo – siostrę Helenę i brata Izaaka. Jej stryjem był poeta Lejb Najdus.
W II Rzeczypospolitej Od 1925 działała w Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom, będącej przybudówką nielegalnej partii komunistycznej, i w „Czerwonej Frakcji”. W 1927 w Białymstoku zdała maturę i rozpoczęła studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, studiowała historię gospodarczą i socjologię. W 1929 została przyjęta do Komunistycznego Związku Młodzieży Zachodniej Białorusi w Białymstoku. Po raz pierwszy była aresztowana za działalność niezgodną z polskim prawem w wieku 19 lat. W latach 1931–1936 odsiadywała karę 4 lat i 7 miesięcy więzienia, w związku z czym nie ukończyła studiów historycznych, gdyż została relegowana z Uniwersytetu Warszawskiego w 1931.