thumb|250px|right|Koło garncarskie (6)sponowe thumb|250px|Koło garncarskie thumb|250px|Dzisiejsze, napędzane silnikiem elektrycznym koło garncarskie – pokaz garncarstwa podczas festynu ludowego w Kostkach k.Buska-Zdroju

Koło garncarskie – urządzenie służące do wykonywania z gliny przedmiotów i narzędzi techniką toczenia.

Opis W najprostszej formie koło garncarskie to dwie poziome tarcze-koła, zamontowane na wspólnej, pionowej osi i umieszczone w stojaku.

Dolne koło, które jest elementem napędowym urządzenia wprawianym w ruch obrotowy ruchami nóg siedzącego przy nim garncarza, jest jednocześnie jego kołem zamachowym – utrzymującym w określonym przedziale czasu jego stałą rotację. Dawniejsze koła, do XVIII wieku wszystkie, wykonywane były jako sponowe. Toczek (górna tarcza robocza) był na stałe połączony z tarczą pędną za pomocą 4–6 lub 8 spon, czyli łączy.

Górna tarcza to „warsztat”, na którym odbywa się proces toczenia i formowania, w którego trakcie z kawałka gliny powstaje produkt o pożądanym kształcie i formie, poddawany następnie wypalaniu.

Wynalazek koła garncarskiego stanowił znaczący punkt na drodze rozwoju cywilizacji technicznej człowieka w dziedzinie technik wykonywania naczyń i narzędzi.