thumb|330px|Fragment kamieniołomu wapienia (Krzeszowice, os. Czatkowice) – największego w Polsce thumb|Kamieniołom gabra w Nowej Rudzie thumb|180px|Fragment najgłębszego w Polsce kamieniołomu w Strzelinie

Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała), czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

Eksploatację w kamieniołomach można podzielić na dwie zasadnicze gałęzie: w celu pozyskania bloków skalnych, z których produkuje się następnie foremne elementy kamienne (kostka brukowa, krawężniki, płyty kamienne) – do takiej eksploatacji nadają się wyłącznie złoża o odpowiedniej bloczności; do produkcji kruszyw łamanych (grys, kliniec, tłuczeń).