Prędkość kosmiczna – prędkość początkowa, jaką trzeba nadać dowolnemu obiektowi, by dzięki energii kinetycznej pokonał on grawitację wybranego ciała niebieskiego.
Obliczenia wykonuje się przy założeniu, że nie ma innych ciał niebieskich, i pominięciu sił oporu.
Pierwsza prędkość kosmiczna
Pierwsza prędkość kosmiczna to najmniejsza prędkość, jaką należy nadać obiektowi względem przyciągającego go ciała niebieskiego, aby poruszał się on po zamkniętej orbicie. Z tak określonych warunków wynika, że dla ciała niebieskiego o kształcie kuli orbita będzie okręgiem o promieniu minimalnie większym niż promień tego ciała. Obiekt staje się wtedy satelitą ciała niebieskiego.
Wyprowadzenie wzoru Pierwszą prędkość kosmiczną można wyznaczyć, zauważając, że podczas ruchu orbitalnego po orbicie kołowej siła grawitacji stanowi siłę dośrodkową
gdzie: – stała grawitacji – masa ciała niebieskiego – masa rozpędzanego ciała, czyli satelity krążącego wokół ciała niebieskiego – promień planety.
Inny sposób wyprowadzenia wzoru opisano poniżej.