thumb|Bandera pjp thumb|Emblemat poławiacza torped K-8 thumb|Niemiecki okręt naprawczy „Elbe” Pomocnicza jednostka pływająca – rodzaj uzbrojonego lub nieuzbrojonego okrętu pełniącego pomocniczą rolę w stosunku do okrętów bojowych. Przeznaczona jest do zabezpieczenia gotowości bojowej okrętów i ich codziennej eksploatacji.
Do pomocniczych jednostek pływających zalicza się przede wszystkim okręty ratownicze, okręty-bazy, zbiornikowce, okręty warsztatowe, poławiacze torped, okręty doświadczalno-badawcze, pływające stacje demagnetyzacyjne, holowniki, lodołamacze i kutry (poza bojowymi). Są to przeważnie niewielkie jednostki, zabezpieczające działalność sił głównych w portach wojennych oraz na obszarach operacyjnych floty.
W Polsce W Polsce mniejsze pomocnicze jednostki pływające zazwyczaj nie mają nadanych nazw, a do ich identyfikacji służy numer burtowy lub znak taktyczny. W oficjalnej klasyfikacji (rangi okrętów) przyporządkowana jest im IV ranga. Jednostki pływające tej rangi mają numery burtowe złożone z litery (bądź dwóch liter) i liczby, w odróżnieniu od okrętów rang I-III, opisanych wyłącznie ciągiem składającym się z trzech cyfr. Litery służą do określania klasy, a następujące po nich liczby określają numer porządkowy danej jednostki.