Starożytność Mezopotamia Miasto-państwo stało się typową dla starożytności formą państwowości. Ten organizm polityczny pojawił się w Mezopotamii w okresie kultur Uruk i Dżemdet Nasr. Miasto-państwo było miastem posiadającym własną, niezależną administrację, sądy, kulturę i obyczaje.
Pierwszymi założycielami miast-państw byli Sumerowie. Tworzyli je wokół miejsc kultu. Otoczone były murami obronnymi, a ich umowną granicę wyznaczały sieci irygacyjne (każde miasto miało własną), bagna, linie rzek bądź pasma ziemi nieuprawianej. Sumeryjskie miasta-państwa kontrolowały obszar do kilkuset kilometrów kwadratowych.
Najbardziej znane państwa-miasta to sumeryjskie Uruk i Lagasz.
Grecja
W starożytnej Grecji miasta-państwa przybrały formę znaną jako polis.
Średniowiecze Włochy
Instytucja niezależnych miast rozwinęła się w średniowieczu zwłaszcza w Królestwie Włoch, głównie w wyniku postępującego od XI w. osłabienia władzy królewskiej. Silne ekonomicznie miasta, nabrały z czasem charakteru niezależnych republik. Zwłaszcza dzięki handlowi niektóre z nich zdobyły szerokie wpływy polityczne oraz poszerzyły swoje terytoria. Przykładami takich państw są Republika Genui i Republika Wenecka.