Symeon Metafrastes, również Symeon Logoteta, Szymon Metafrasta (ur. 886-912 w Konstantynopolu, zm. 28 listopada ok. 987 tamże) – jeden z najbardziej znanych hagiografów bizantyjskich, święty prawosławny. Utożsamia się go z logotetą (sekretarzem cesarskim) o tym samym imieniu.
Życie Urodził się w arystokratycznej rodzinie na przełomie IX i X wieku za panowania Leona VI (886-912). W okresie rządów cesarzy: Nicefora Fokasa, Jana Tzimiskesa i Bazylego II sprawował urząd logotety. Pod koniec życia wstąpił do klasztoru. Od drugiej połowy X wieku czczono go jako świętego.
Hagiograf Zasłynął jako autor parafraz dawnych żywotów świętych i akt męczenników (martyriów). Według Michała Psellosa wczesnochrześcijańskie akta ze względu na język i styl przestały odpowiadać wymaganiom kół intelektualnych skupionych wokół cesarza Konstantyna Porfirogenety. Z inicjatywy cesarza Symeon Metafrastes podjął się zebrania i przeredagowania dawnych tekstów. Za sprawą środków jakich użył (pomijał niezrozumiałe treści zastępując je twórczością własną) zyskał przydomek metafrasty. Tak powstał Menologion – „Zbiór żywotów świętych” sporządzony na 4 pory roku liturgicznego obejmujący 148 tekstów.