Varanopidae (syn. Varanopsidae, Varanopseidae) – wymarła rodzina drapieżnych owodniowców. Tradycyjnie zaliczane do synapsydów; z badań Forda i Bensona (2019, 2020) wynika jednak, że mogły one należeć do diapsydów. Żyły od wczesnego permu, aż po początki późnego permu, przeżywając inne drapieżne pelykozaury. Nazwa związana jest z faktem, że swoim wyglądem i trybem życia przypominały współczesne waranowate, niebędące jednak z nimi blisko spokrewnione.
Budowa Były to zwierzęta niewielkie i lekkiej budowy. Najwięksi przedstawiciele nie przekraczali 1,5 metra długości. Przeciętna długość wynosiła około 1 metra, przy czym formy późniejsze były mniejsze od wczesnych. Varanopidae nie posiadały żagli na grzbiecie, charakterystycznych dla pelykozaurów z rodziny Sphenacodontidae czy Edaphosauridae. Czaszki ich były delikatnej budowy, z powiększonymi otworami skroniowymi. Pod względem budowy wykazywały zaawansowane ewolucyjnie cechy: Były wydłużone i wąskie. Wyposażone były w długie szczęki z licznymi zębami. Zęby były zróżnicowane i posiadały przednie i tylne krawędzie tnące. Oczodoły umieszczone były w partii tylnej czaszki.
Tryb życia Były to zwierzęta drapieżne, być może rybożerne.