Na początku 2005 roku, ogłoszony został międzynarodowy konkurs urbanistyczno-architektoniczny na opracowanie koncepcji budowy Opery i Filharmonii Podlaskiej – Europejskiego Centrum Sztuki w Białymstoku. Do konkurencji zgłoszono 14 prac, spośród których 29 kwietnia 2005 r. wybrano zwycięski projekt. Laureatem konkursu została pracownia prof. Marka Budzyńskiego z Warszawy, która ma na swoim koncie projekty Sądu Najwyższego i Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego.
27 czerwca 2005 r. Sejmik Województwa Podlaskiego podjął uchwałę w sprawie utworzenia Opery i Filharmonii Podlaskiej – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku, a prof. Marek Budzyński podpisał umowę z samorządem woj. podlaskiego na opracowanie dokumentacji projektowej Opery i Filharmonii Podlaskiej.
W sierpniu 2005 roku, w związku z dynamicznym rozwojem artystyczno-organizacyjnym Instytucji oraz planowanym na 2011 rok otwarciem nowego gmachu, Filharmonia Białostocka zmieniła swoją nazwę na Opera i Filharmonia Podlaska.