Motywacją do tego wyjazdu był artykuł Alfreda Radcliffe-Browna The Mother's Brother in South Africa (1952), z którego zaprezentowaną tam teorią Harris się nie zgadzał. Postanowił więc powtórzyć badania swojego poprzednika i znaleźć alternatywne wyjaśnienie z perspektywy materialistycznej. Nowa teoria powstała, ale planowane badania w terenie nigdy nie zostały ukończone z powodu zmiany zainteresowań antropologa mozambijską polityką. Częste donosy dotyczące trudnej sytuacji Afrykańczyków pod rządem portugalskim, które składał w ciągu roku swojego pobytu przyczyniły się do zniesienia systemu robót przymusowych w następnych latach, na co wskazał Antonio de Figueiredo, który był asystentem badacza. W 1958 roku Harris opublikował tekst Portugal's African "Wards" (1958), w którym opisał prześladowania Mozambijczyków i opowiedział się za ich dążeniami do niepodległości. Był w tym czasie też w bliskiej znajomości z innym badaczem – Eduardo Modlane, który jednak porzucił swoją akademicką karierę, żeby poprowadzić FRELIMO i został pierwszym prezydentem niepodległego Mozambiku.