Podczas gdy katolicyzm zachował praktycznie nienaruszony swój stan posiadania, polska reformacja nigdy nie miała dostatecznych sił i środków ze względu na chwiejność, przeważnie bardzo płytkie zaangażowanie i bierność szlachty i magnateriiAleksander Bruckner bardzo surowo ocenia postawę polskich protestantów, pisząc w szkicu o Janie Łaskim: „Gdyby reformacja i po innych krajach tylko takich by znalazła zwolenników, jak w Polsce, nigdzie by i roku nie była przetrwała”. http://www.literatura.hg.pl/laski.htm..
Kolejną słabością polskiej reformacji, było jej utożsamienie (w ciągu XVII w. i XVIII w.) z interesami sił obcych i wrogich Polsce. J. Tazbir stwierdził: Propaganda kontrreformacyjna w Polsce powoływała się na szykanowanie katolików w Prusach Książęcych czy Anglii, domagając się uszczuplenia praw rodzimych dysydentów. Ci więc oglądali się na pomoc swoich zagranicznych współwyznawców, co z kolei dawało asumpt do generalizującego oskarżania ich o antypolskie knowania, chęć wszczęcia wojny domowej i ściągnięcia obcej interwencji zbrojnej. To wzmagało poczucie wyobcowania i strach podejrzewanych, popychając ich do tego, co im zarzucano.