Wola według podejścia psychosyntezy ma ścisłe połączenie ze świadomością osobowego ja, jest jego narzędziem i razem tworzą jednoczące centrum osobowe. Poprzez działanie woli osobowe ja może regulować wszystkie funkcje psychofizycznej całości. Poprzez wolę ja może działać dzięki innym psychologicznym funkcjom, regulując i kierując nimi. Istnieje ponadto wyższy poziom: relacja między ja i Transpersonalnym lub Wyższym Ja, w stosunku do którego ja jest odbiciem lub projekcją.
W swej istocie psychosynteza jest nazwą dla świadomego współdziałania z naturalnym procesem wzrostu, tendencją w każdym z nas i świecie do harmonizowania i syntezy różnych aspektów na wyższym poziomie organizacji. Według Szent-Györgyi jest to dążenie w żywych organizmach do udoskonalania siebie. U człowieka staje się ono świadome – jest to silna potrzeba do wprowadzania zmiany, do szybszego postępu.