Ślimak winniczek (Helix pomatia) – gatunek lądowego ślimaka trzonkoocznego z rodziny ślimakowatych (Helicidae). Występuje w Europie, głównie południowo-wschodniej i centralnej. W Polsce pospolity niemal na całym niżu oraz pogórzu, w górach rzadszy, dochodzi tylko do regla dolnego. Zamieszkuje obszary o dużej wilgotności, lasy, parki, ogrody. Żywi się świeżymi liśćmi, stąd często uważany za szkodnika ogrodów. Zimuje w ściółce, ukryty pod roślinnością. Jest obojnakiem, kopuluje wiosną. Jaja składa w niewielkich dołkach w ziemi. Młode winniczki wylęgają się po około 3–5 tygodniach. Ślimak winniczek ma 54 chromosomy.
Opisano kilkadziesiąt podgatunków i form winniczka, jednak obecnie jest on zwykle uznawany za gatunek monotypowy. W 2016 roku, w oparciu o badania genetyczne i morfologiczne, populację występującą na Bałkanach, w Rumunii oraz od południowo-wschodnich Czech przez Słowację po północne Węgry uznano za osobny gatunek (wcześniej takson ten uznawany był za podgatunek winniczka lub był z nim synonimizowany).