Losy miasta są nierozłącznie związane ze szlacheckim rodem Leliwitów (od XVI wieku przyjęli nazwisko Tarnowscy). Rafał z Tarnowa, syn protoplasty rodu Spycimira, ożenił się w 1349 roku z dziedziczką Wielowsi Dzierżką i wkrótce sprowadził także w strony małżonki. Posiadłość stopniowo rozrastała się, w 1365 kupiono Trześń i Rzochów zaś w dziesięć lat później przejęto Sielec i Sobów. W 1397 roku dokonano kolejnego poszerzenia wpływów wielowiejskich, Jan Tarnowski zakupił Kościelów, Biały Bór oraz wziął w zastaw Jaślany. Praprawnuk pierwszego Tarnowskiego na ziemiach tarnobrzeskich – Jan Spytek Tarnowski odkupił od Andrzeja z Ossolina Borów i DzikówB. Ratusiński, Archiwum Dzikowskie Tarnowskich z lat 1310-1948, Kraków 1952-1962 wraz z istniejącym tam od XIV wieku dworem wieżowym i fortalicją (taką datę podają niektórzy badacze opierając się na tradycji, mimo że prowadzone badania architektoniczne tego nie potwierdziły – ustaliły wiek powstania zamku na XV). Spytek, za zasługi dla tronu, był obdarzony wieloma godnościami – jedną z nich była wspomniana już wizyta rodziny królewskiej. Za panowania syna Spytka – Stanisława (1514–1568) w Tarnowie rozegrały się wydarzenia w dużej mierze determinujące późniejsze powstanie Tarnobrzega.