thumb|Nvidia GeForce 3 Ti 200 Procesor graficzny, GPU (od ) – jednostka obliczeniowa znajdująca się w kartach graficznych.
Historia Jako pierwsza tego terminu użyła firma Nvidia, wprowadzając na rynek karty graficzne GeForce 256 w 1999 roku. Głównym zadaniem GPU było wykonywanie obliczeń potrzebnych do uzyskania grafiki 3D, co spowodowało uwolnienie głównego procesora (CPU) od konieczności wykonywania tego zadania. W tej sytuacji mógł on zająć się innymi obliczeniami, co skutkowało zwiększeniem wydajności komputera podczas renderowania grafiki. Nowoczesne procesory graficzne wyposażone są w szereg rozkazów, których nie posiada CPU komputera.
Należy wspomnieć, że wcześniej, w połowie lat 90., na rynku konsumenckim istniały już karty graficzne wyposażone w procesory oferujące akcelerację operacji przetwarzania grafiki 3D, na przykład S3 Virge, oraz dodatkowe akceleratory graficzne (współpracujące z już zainstalowaną kartą graficzną 2D) firmy 3dfx, o nazwie Voodoo Graphics. Nvidia zadebiutowała produktem Riva z szeregiem odmian (Riva 128, Riva TNT).