z jednej strony Franciszek Akursjusz wykładał na Oksfordzie niedługo po jego ustanowieniu, i być może sprowadził paremię 'aż po niebiosa' w odniesieniu do uprawnień właściciela gruntu. Co istotne, prawo kanoniczne miało duży wpływ na Court of Chancery czyli Sąd Kancelarii królewskiej, z jego doktryną później zwaną „” – co można tłumaczyć jako „słuszność” – której doktryny zostały utrwalone jako duża część cywilnego prawa angielskiego). Proces ten był szczególnie widoczny w kolejnym okresie spisywania prawa zwyczajowego w Europie – od XIII do XVI w. Powstały wówczas we Francji prywatne spisy prawa partykularnego, tzw. . Do najbardziej znanych należą zwyczaje hrabstwa Clermont z ok. 1280 r., w których normy rzymsko-kanoniczne prawa stały się ich integralną częścią. Próby urzędowego spisywania praw zwyczajowych podjęto we Francji dopiero w XV w. W 1454 r. król francuski nakazał w wydanym ordonansie powoływanie w każdym okręgu specjalnej komisji złożonej z urzędników i prawników w celu spisania obowiązującego w nich prawa zwyczajowego. Największe znaczenie uzyskał spis zwyczajów okręgu Paryża z 1510 r. (). Do XIII w. prawa zwyczajowe na obszarze Rzeszy Niemieckiej podlegały słabemu oddziaływaniu prawa rzymskiego.