Projekt rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie organizacji wewnętrznej i zasad funkcjonowania Rady do Spraw Polaków na Wschodzie został opracowany 23 stycznia 2008, równocześnie trwały także prace nad rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia wykazu organizacji pozarządowych uprawnionych do przyjmowania i przekazywania wniosków o przyznanie Karty Polaka (26 października 2007) i rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie warunków organizacyjnych wykonywania obsługi Rady do Spraw Polaków na Wschodzie (26 października 2007). Rozporządzenia te zostały wydane na początku marca 2008, z datą obowiązywania od 29 marca 2008.
Ratio legis wprowadzenia Karty Polaka ustawodawca streścił w preambule do ustawy:
Swoiste karty narodowościowe wprowadziły również m.in. państwa: Węgry, Litwa i Słowacja.
Liczba osób uprawnionych i przyznanych Kart Nieznana jest liczba osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie Karty Polaka. Jeden z szacunków zakładał, że w 2008 o Kartę Polaka wystąpi od 200 do 400 tysięcy osób, a ostatecznie ponad milion.