Włosienicznik (Ranunculus subgen. Batrachium) – podrodzaj roślin zielnych z rodzaju jaskier (Ranunculus) z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Takson obejmuje ok. 20 gatunków roślin wodnych, różnolistnych. Największe ich zróżnicowanie występuje w zachodniej i północno-zachodniej Europie, zasięg ich sięga na wschód obejmując Azję, w której wschodniej części znajduje się drugi ośrodek zróżnicowania. Nieliczne gatunki rosną w środkowej i zachodniej części Ameryki i w północnej Afryce, jeden gatunek rośnie w południowej Afryce. Gatunki jednoroczne występują w zbiornikach wód stojących i w wolno płynących wodach, byliny zasiedlają szybko płynące zbiorniki. Gatunkiem typowym podrodzaju jest Batrachium hederaceum (L.) Gray.
Morfologia Pokrój Rośliny zanurzone o łodygach wiotkich, kwiaty wynurzone u roślin jednorocznych, u bylin w wartko płynących wodach kwiaty często są zanurzone. Bardzo zmienne fenotypowo. Liście Często rośliny różnolistne. Liście zanurzone podzielone na nitkowate łatki, liście wynurzone i pływające niepodzielone lub podzielone na szerokie łatki. Kwiaty Z jednym wyjątkiem (z kwiatami żółtymi) mają białe płatki.