Aleksandr Nikonow (; ur. w Lelikowie, zm. 26 października 1937 w Moskwie) – jeden z szefów wywiadu Armii Czerwonej (Razwiedupr), komdiw, zamordowany podczas wielkiego terroru w 1937.

Od 1918 członek partii bolszewickiej, uczestnik wojny domowej; później przeniesiony do wojsk pogranicznych. Od 1921 w wywiadzie wojskowym Armii Czerwonej jako szef Wydziału III Informacyjno-Statystycznego.

Od 1925 do 1929 i od 1935 do sierpnia 1937 zastępca szefów Razwiedupru – Jana Bierzina, Siemiona Urickiego i ponownie Jana Berzina. Po usunięciu Berzina z Razwiedupru 1 sierpnia 1937, Nikonow od 1 do 5 sierpnia 1937 był pełniącym obowiązki szefa Razwiedupru.

Podczas wielkiej czystki aresztowany 3 października 1937 przez NKWD i oskarżony o „uczestnictwo w kontrrewolucyjnym spisku wojskowym”;