RISC () – typ architektury zestawu instrukcji procesora, który został przedstawiony pod koniec lat 70. XX w. w teoretycznych pracach na uniwersytecie Berkeley oraz w wynikach badań Johna Cocke z Thomas J. Watson Research Center.
Ówczesne procesory, budowane w architekturze CISC, charakteryzowały się rozbudowaną listą rozkazów, ale – jak wykazały badania – statystycznie tylko nieliczna ich część była wykorzystywana w programie. Okazało się na przykład, że ponad 50% rozkazów w kodzie to przypisania, tj. zapis zawartości rejestru do pamięci i odwrotnie.
Ponadto badania wykazały, że podczas działania programu ok. 26-45% wykonywanych instrukcji to instrukcje wywołania podprogramów lub instrukcje obsługujące pętle, ok. 13–15% to wspomniane przypisania, 7–21% to instrukcje warunkowe, natomiast reszta to tylko 1–3%Dane procentowe za: Józef Kalisz, „Podstawy elektroniki cyfrowej”..
W związku z powyższym zaprezentowano architekturę mikroprocesorów, w której uwzględniono wyniki badań. Jej podstawowe cechy to: