thumb|upright=1.3|Mapa pokazująca procent ludności żydowskiej w strefie osiedlenia ok. 1905 roku Litwacy – potoczne określenie Żydów przybywających do Królestwa Polskiego z rosyjskiej strefy osiedlenia, głównie z zachodnich guberni – obecnych terenów Litwy i północnej Białorusi. Główne fale emigracyjne odbyły się w latach 1891–1892 i 1905–1907.
Historia Pierwsi Litwacy, ok. 70 tysięcy rodzinPaweł Śpiewak, Żydokomuna, s. 47., przybyli do Królestwa Polskiego na początku lat 90. XIX wieku, w ramach represji po udanym zamachu na cara Aleksandra II Romanowa. Żydzi ze strefy osiedlenia byli lepiej zasymilowani niż Żydzi z Królestwa Polskiego, w większości przejęli kulturę rosyjską i na co dzień posługiwali się językiem rosyjskim. Zostali niechętnie przyjęci przez Polaków, którzy widzieli w nich narzędzie rusyfikacji, a także przez żydów ortodoksyjnych, którzy nazywali ich szajgecami (młodzieńcami)Paweł Śpiewak, Żydokomuna, s. 47–48..
Wśród szerokich mas żydowskich propagowali separatyzm, a zwalczali asymilację narodową i kulturową, co spowodowało jej czasowe ustanie. Pod koniec XIX wieku byli już dominującą siłą wśród Żydów w Polsce.