Iwajło (bułg. Ивайло, Iwajło), zm. 1280 – bułgarski car, wizjoner i przywódca ludowy, zasiadający na tronie Drugiego Carstwa w latach 1278–1279.
Obdarzony nieprzeciętną charyzmą i talentem przywódczym, Iwajło zdobył sobie ogromną popularność jako ludowy obrońca Bułgarii przed najazdami tatarskimi. Z natchnionego hodowcy świń awansował do pozycji samodzierżcy (autokratora) Bułgarii zasiadającego na tronie w Wielkim Tyrnowie. Po licznych walkach z Tatarami i Bizancjum, utracił władzę na rzecz Iwana Asena III, a po jego pokonaniu Jerzego I Tertera. Zginął w 1280 roku, zamordowany z rozkazu tatarskiego dowódcy Nogaja.
Początki Iwajło pochodził prawdopodobnie z naddunajskich terytoriów Bułgarii. Nosił przezwisko "Ziele", po bułgarsku "Vărdokva" (Бърдоква), a po grecku "Lachanas" (Λαχανας). Trudnił się orką i hodowlą świń. Profesja ta na Bałkanach zawsze należała do intratnych, a bogaci właściciele stad zdobywali sobie nierzadko wielkie wpływy i prestiż społeczny (zob. Karađorđe, założyciel dynastii Karađorđeviciów). Swą błyskotliwą karierę rozpoczął od dowodzenia oddziałami pogranicznej samoobrony w walkach z łupieżczymi rajdami Tatarów z ordy Nogaja, które nękały Bułgarię szczególnie intensywnie w latach siedemdziesiątych XIII wieku. Ówczesny car Konstantyn Tich (1257–1277) był od 1264/1265 r.