Święta Zofia była pobożną wdową, tak też wychowywała swoje córki, noszące imiona trzech cnót chrześcijańskich: Pistis, Elpis i Agape (Wiara, Nadzieja i Miłość). Gdy odmówiła złożenia ofiary bogini Dianie, jej nieletnie córki poddano mękom na jej oczach. Nie załamało to matki, która zachęcała je do wytrwania. Po śmierci córek (według wielu wersji ściętych mieczem) św. Zofia, pozostawiona przy życiu (ze względu na swoje męstwo, bądź dlatego, by cierpiała po stracie dzieci) zmarła z rozpaczy na ich grobie. Inne źródła podają, że wraz z córkami poniosła śmierć męczeńską. Jako miejsce tych zdarzeń podawany jest Rzym lub Mediolan.
Kult Relikwie św. Zofii znajdują się w Rzymie, w kościele św. Sylwestra in Capite.
W ikonografii święta przedstawiana jest najczęściej wraz z córkami. Indywidualne wyobrażenia św. Zofii są rzadkie. Ma na nich krzyż w prawej dłoni i zwinięty zwój w lewej.
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 1 sierpnia (w grupie) i indywidualnie 30 września.
Cerkiew prawosławna uznaje św. Zofię za męczennicę zm. ok. 137, a jej wspomnienie przypada na 17/30 wrześniapodwójne datowanie, tj. 30 września według kalendarza gregoriańskiego.