thumb|Zamek Obrona Zbaraża – bitwa obronna przeprowadzona w dniach 10 lipca – 22 sierpnia 1649 rokuWedług Małej Encyklopedii Wojskowej oblężenie zakończyło się 26 sierpnia 1649 roku..
Fortyfikacje ziemne usypane wokół zamku w Zbarażu, bronione były podczas powstania Chmielnickiego przez około 9-tysięczną załogę polską wraz z chorągwiami Wiśniowieckiego i oddziałem piechoty niemieckiejMała Encyklopedia Wojskowa podaje liczbę wojsk koronnych w Zbarażu na około 9 tysięcy żołnierzy.. Wojskami tymi dowodzili trzej regimentarze: Andrzej Firlej, Stanisław Lanckoroński i Mikołaj Ostroróg, lecz prawdziwym dowódcą obrony był wojewoda ruski książę Jeremi Wiśniowiecki. W obozie obecni byli także Aleksander Koniecpolski i starosta krasnostawski Marek Sobieski.
Oblężenie Oblegające wojska liczyły 70 tysięcy Kozaków i 40 tysięcy TatarówWedług Małej Encyklopedii Wojskowej Kozaków i Tatarów było łącznie kilkadziesiąt tysięcy.. Ponadto kilkadziesiąt tysięcy ruskiej czerni. Dowódcą armii kozackiej był hetman wojsk zaporoskich Bohdan Chmielnicki, a Tatarami dowodził sam chan krymski Islam III Girej. Oblegający mieli 30 dział, obrońcy tylko połowę tego. Choć Zbaraż był nowoczesnym zamkiem bastionowym, był jednak zbyt mały, by można było przeprowadzić obronę chroniąc się za jego murami.