List przypowiedni wydany przez króla musiał mieć pieczęć kanclerza wielkiego koronnego lub litewskiego, który mógł jej odmówić, jeżeli sejm nie wyraził zgody. Było to znaczne ograniczenie władzy królewskiej przez szlachtę obawiającej się absolutyzmu władcy.
Dowódca zaciągał towarzyszy, a ci z kolei pocztowych – ten rodzaj zaciągu zyskał miano systemu tzw. pocztów towarzyskich. W 1643 Stanisław Koniecpolski określił wielkość pocztu towarzysza na 3 konie (towarzysz i 2 pocztowych). O ile liczebność chorągwi w XVI/XVII wieku wynosiła 100–120 koni w czasie wojny i 20–50 koni w czasie pokoju (lub chorągiew redukowano), to zwykle była ona niższa o ok. 10% z uwagi na tzw. ślepe poczty, czyli wynagrodzenie dla oficerów pobierane z żołdu niezaciągniętych żołnierzy. Inaczej odbywała się rekrutacja z tzw. wolnego bębna do wojska cudzoziemskiego autoramentu, gdzie przyjmowani byli ludzie stanu wolnego, np. w miastach. Takie listy przypowiednie nazywano kapitulacjami, czyli prywatnymi umowami między polskim dostojnikiem a oficerem wynajmującym swój oddział.
Znane też były listy przypowiednie (listy kaperskie) na okręty floty kaperskiej.
Przypisy
Kategoria:Wojsko I Rzeczypospolitej Kategoria:Dokumenty