To on, w IV księdze Państwa, ustalił listę czterech cnót naczelnych, które zarazem odpowiadały częściom duszy oraz stanom społecznym: mądrość ( – fronesis lub – sophia) – odpowiada części rozumnej duszy, a w idealnym państwie stanowi filozofów; męstwo ( – andreia) – odpowiada popędliwej części duszy i stanowi strażników; umiarkowanie ( – sophrosyne) – odpowiada pożądliwej części duszy (panowaniu nad pożądliwością) i stanowi rzemieślników, sprawiedliwość ( – dikaiosyne) – cnota harmonizująca pozostałe.
To zestawienie czterech cnót (Platon nie używał jeszcze pojęcia cnót kardynalnych) zostało przejęte przez późniejszych filozofów, a także przez chrześcijaństwo, choć treść niektórych z tych cnót uległa istotnym przemianom (sophrosyne w umiarkowanie). Platońską koncepcję czterech cnót naczelnych, którym pozostałe cnoty są podporządkowane, rozwijali stoicy. Wpływ autorów rzymskich był mniejszy. Dzięki jednak takim autorom jak Cyceron dokonała się latynizacja greckich cnót i w tej łacińskiej postaci zostały przyjęte w średniowieczu.
Odmienną od Platona koncepcję cnót przedstawił Arystoteles.