Szczególne miejsce w procesie zbierania materiałów do powieści odegrało poznawanie ideologii socjalistycznej, z którą Zola zapoznawał się, czytając francuską prasę lewicową i teksty Jules’a Guesde'aA. Vial, Germinal..., ss.77–79. Działania te doprowadziły do utożsamienia się pisarza z przynajmniej niektórymi postulatami socjalizmu. W lutym 1884 roku Zola, w ślad za marksistami, upatrywał już głównej siły decydującej o przemianach społecznych w walce klasowej. Uważał, że jej przebieg zadecyduje o obliczu XX wiekuA. Vial, Germinal..., s.85. Pod wpływem dalszego poznawania ekonomii marksistowskiej Zola uznał również, iż prawdą są twierdzenia o działaniu państwa jako narzędzia klasy dominującej oraz o dehumanizacji robotnikówA. Vial, Germinal..., s.87.
W założeniach autora Germinal miał stanowić kontynuację powieści W matni. Do opisanych w niej warunków życia robotników i rzemieślników zamierzał, poprzez Germinal, dodać szerszy kontekst polityczny i społeczny. Zola podkreślał, iż nie jest to kronika jednego strajku w Anzin, ale próba zestawienia wydarzeń z różnych protestów robotniczych w epoce II CesarstwaA.