Fantastyka socjologiczna (rzadziej: fantastyka społecznaPolak, Andrzej. „Konfrontacje Rosji z Zachodem w rosyjskiej prozie alternatywno-historycznej. Wariant „Bis” Siergieja Anisimowa”. Polylogue. Neophilological Studies 4 (2014): 169-181., z lub social science fiction) – nurt gatunku fantastyki naukowej, który koncentruje się na zagadnieniach socjologicznych: mechanizmach, jakim podlegają hipotetyczne społeczeństwa, zagadnieniach społecznych, które mogą pojawić się w „przyszłości na skutek wprowadzania daleko idących udogodnień życiowych, bądź socjologicznych mechanizmów pozwalających na skuteczne sterowanie społeczeństwem”. Do gatunku fantastyki socjologicznej można zaliczyć antyutopię i dystopię, często wiąże się z fantastyką polityczną lub obyczajową. Tematem utworów tego gatunku często są futurystyczne systemy totalitarne.