Le Guin, w której utworach (Lewa ręka ciemności, Wydziedziczeni, Cztery drogi ku przebaczeniu) różnicę w stosunku do znanych nam społeczeństw stanowią odmienne relacje między płciami (np. związki małżeńskie złożone z czterech osób albo społeczeństwo złożone z osobników androgynicznych, spontanicznie zmieniających płeć), czy panujący ustrój społeczny (dominująca anarchia, ogólnoplanetarne niewolnictwo).
Fantastyka socjologiczna w Polsce Fantastyka socjologiczna w Polsce pojawiła się w polskiej literaturze w drugiej połowie lat 70. i była obecna do końca lat 80. (choć spotyka się stwierdzenia, że właściwie ruch wygasł już w połowie lat 80.). Krytycy określają nurt „fenomenem literacko-społecznym”.
Antoni Smuszkiewicz uważa, że w odniesieniu do polskich utworów bardziej odpowiednie byłoby określenie fantastyka polityczna, podobnie wypowiada się Robert Klementowski. Klementowski ocenia, że „nurt (...) stał się oryginalnym i jednym z najbardziej wyrazistych zjawisk polskiej literatury powojennej, oddziałującym na kolejne pokolenia polskich autorów”, a w przemianach zapoczątkowanych wtedy tkwią „źródła dzisiejszej fantastyki, rozumianej jako zjawisko nie tylko literackie, ale i społeczne”.