Jednogałęziowce, Uniramia w niektórych starszych podejściach taksonomicznych podtyp stawonogów, zawierający owady i wije (zobacz tchawkowce), przeciwstawiany skrzelodysznym (Branchiata – zawierające skorupiaki i trylobitowce).
Skrzelodyszne to stawonogi morskie (wodne), których odnóża są dwugałęziste, obok funkcji krocznej pełnią także funkcję oddechową. Ostatnie odkrycia paleontologiczne wskazują, że paleozoiczne owady miały odnóża wielogałęziste. Ponadto w szczękach drugiej pary widoczna jest pierwotna dwugałęzistość. W konsekwencji jednogałęzistość odnóży jest cechą wtórną, typową dla organizmów lądowych (inny sposób oddychania). Obecnie skrzelodyszne traktuje się jako grupę sztuczną, a jednogałęziowce (Uniramia) wywodzi się od trylobitowców.
W wyróżnieniu jednogałęziowców (Uniramia) zakładało się, że pochodzą od wspólnego przodka, jednocześnie podstawowe cechy stawonogów (połączone stawami odnóża i chitynowy pancerz) pojawiły się w toku ewolucji dwukrotnie i niezależnie (polifiletycznie).