Głównym oparciem organizacyjnym w pierwszej fazie powstawania spółdzielni były państwowe ośrodki maszynowe (POM), które oprócz świadczeń usług traktorowo-maszynowych, prowadziły również działalność instruktażowo-doradczą przy pomocy służby agronomicznej i zootechnicznej.
Typy statutów stosowanych w RSP Obowiązywały cztery wzorcowe statuty dla czterech typów spółdzielni produkcyjnych: typ I – Statut Zrzeszenia Uprawy Ziemi; typ Ib – Statut Rolniczego Zrzeszenia Spółdzielczego; typ II – Statut Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej; typ III – Statut Rolniczego Zespołu Spółdzielczego.
W rzeczywistości funkcjonowały dwa typy spółdzielni – spółdzielnie prowadzące zespołową produkcję roślinną oraz spółdzielnie prowadzące zespołową produkcję roślinną i zwierzęcą.
Członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych Członkiem RSP mogła być osoba, która ukończyła 18 lat i zajmowała się rolnictwem lub innym zawodem przydatnym w spółdzielni. Do podstawowych obowiązków członka należało wniesienie zadeklarowanych wkładów (ziemi) i udziałów w postaci żywej siły roboczej.