W marcu 1854 w miejsce odsuniętego Ahmeda Kurd-Paszy nowym głównodowodzącym został Zaryf Mustafa-Pasza; Bystrzonowski, którego nowy dowódca znał osobiście, pozostał członkiem sztabu. Wziął udział w przegranej przez stronę turecką bitwie pod Kiuruk Dara. Po starciu Bystrzonowski był wskazywany jako jeden z głównych winowajców porażki; w związku z tym podał się do dymisji.

W styczniu 1855 powrócił do Paryża. Tam spotkał się z wyraźną niechęcią ze strony części polskich emigrantów, którzy źle oceniali służbę Bystrzonowskiego w armii muzułmańskiej i ostentacyjnie nie uznawali jego stopnia generalskiego. Ponadto znacznie osłabła jego pozycja w Hotelu Lambert, a próby ponownego wzięcia udziału w wojnie krymskiej nie doszły do skutku. W styczniu 1857 otrzymał etat w poselstwie tureckim w Paryżu. Jako attaché militaire Wielkiej Porty służył do 1872 roku. We wrześniu 1862, po ponad trzydziestu latach nieobecności, odwiedził ziemie polskie. W 1865 adoptował Wojciecha Woronicza, który był nieślubnym dzieckiem Janusza Woronicza. Zmarł 27 lipca 1878 w Paryżu po długiej chorobie. Pochowany został na cmentarzu Montmorency.

Przypisy

Bibliografia Marceli Handelsman Ludwik Bystrzonowski, w: Polski Słownik Biograficzny t. III, Kraków 1937, s.