Przetworzenie – jeden z terminów stosowanych m.in. w muzykologii, najbardziej w tzw. formie sonatowej, będące drugą z jej trzech części. Oznacza przekształcenie, przerobienie materiału muzycznego tzw. ekspozycji (część pierwsza), głównie tematycznego i ukazanie tych przekształceń w jak najbardziej wyrafinowanej i najbardziej kunsztownej szacie harmonicznej w drugiej części czyli przetworzeniu.
Charakterystyka przetworzenia Przetworzenie charakteryzuje się bogactwem środków harmonicznych, melodycznych, rytmicznych oraz licznymi procesami modulacyjnymi. Zwykle rozpoczyna się tonacją ekspozycji (jednoimienną lub bardziej odległą), po czym następują różne modyfikacje i przekształcenia, które ukazane są w różnych wariantach, np. niepełne, ułożone odwrotnie czy wspólnie przeplatane. Decyduje tu praca tematyczna, rozbudowana poprzez najrozmaitsze środki modyfikujące, urozmaicające fakturę muzyczną. Kompozytor w przetworzeniu ma nieskrępowane możliwości operowania środkami przekształceń tematyki i tonacji przechodząc stopniowo w punkt kulminacyjny, stosując swoistą, własną oryginalność, polegającą na osobistym potraktowaniu formy muzycznej.