Mistrzostwa Rosji w szachach – rozgrywany corocznie turniej, mający na celu wyłonienie najlepszych szachistów w Rosji. Pierwsze mistrzostwa Imperium Rosyjskiego rozegrano w roku 1899. Do roku 1914 odbyło się osiem mistrzowskich turniejów. Po powstaniu Związku Radzieckiego, w latach 1920–1991 rozegrano 44 mistrzostwa RFSRR mężczyzn, stanowiących jednocześnie półfinały mistrzostw ZSRR. Po rozpadzie ZSRR mistrzostwa Rosji zachowały numerację organizowanych od roku 1920 turniejów (podobnie w mistrzostwach kobiet, jednak numeracja tych turniejów jest inna niż mistrzostw mężczyzn).
Lista zwycięzców {| class="wikitable" |- !Rok !width="120"|Miasto !width="200"|Mężczyźni !width="120"|Miasto !width="200"|Kobiety |- |1899 ||Moskwa ||Michaił Czigorin
|1900/1901 |Moskwa |Michaił Czigorin
|1905/1906 |Petersburg |Henryk Salwe
|1907/1908 |Łódź |Akiba Rubinstein
|1909 |Wilno |Akiba Rubinstein
|1912 |Wilno |Akiba Rubinstein
|1913/1914 |Petersburg |Aleksandr AlechinAron Nimzowitsch
|1920 |Moskwa |Aleksandr Alechin
|1923 |Piotrogród |Piotr Romanowski
|1928 |Moskwa |Piotr Izmaiłow
|1934 |Moskwa |Siergiej Bieławieniec |Moskwa |Wiera Czudowa |- |1935 |Gorki |Aleksandr Tołusz |Gorki |Nina Golubiewa |- |1946 |Swierdłowsk |Isaak Bolesławski