Od 1 kwietnia 1948 roku, w wyniku zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu, instytut wszedł w skład Głównego Instytutu Paliw Naturalnych (GIPN) pod nazwą Instytut Węglowy, a jego siedzibę przeniesiono na rozległe tereny przy ulicy Katowickiej 64 (obecnie plac Gwarków 1), gdzie znajduje się do dzisiaj. Kolejna reorganizacja, która miała miejsce w 1950 roku, spowodowała rozwiązanie GIPN, a nazwę Instytutu Węglowego zmieniono ostatecznie na Główny Instytut Górnictwa. W latach 1954–1963 infrastrukturę instytutu sukcesywnie powiększano o kolejne hale technologiczne, pracownie i laboratoria, a w 1971 roku oddano do użytku 13-kondygnacyjny biurowiec, któremu w 2020 roku, po gruntownym remoncie, nadano nazwę GIG Office Point.
W 2023 roku Główny Instytut Górnictwa otrzymał status państwowego instytutu badawczego, natomiast 20 października 2025 roku odsłonięto rzeźbę beboka o imieniu GIGuś, będącego częścią Katowickiego Szlaku Beboków.