Osoby ze schizofrenią mają mniejsze ryzyko zachorowania na raka płuc i śmierci z jego powodu, pomimo tego, że palacze występują wśród nich częściej niż w przeciętnej populacji. Przyczyna tego stanu nie jest znana, ale podejrzewa się, że znaczenie może mieć genetyczna odporność na raka płuc, efekty uboczne przyjmowanych leków lub statystycznie większe ryzyko śmierci z innych powodów niż rak płuc.
W niedawnym badaniu przeprowadzonym na 50 000 poborowych w Szwecji wykazano niewielki, ale statystycznie istotny efekt protekcyjny palenia papierosów przed zachorowaniem na schizofrenię w późniejszym życiu. Autorzy pracy podkreślają, że ryzyko związane z paleniem papierosów znacznie przewyższa te ewentualne niewielkie korzyści, natomiast samo badanie dostarcza dowodów na teorię "samoleczenia" w schizofrenii przy pomocy palenia tytoniu. Może to również dostarczyć wskazówek, w jaki sposób schizofrenia rozwija się na poziomie molekularnym.