Osoba trzecia – w znaczeniu ogólnym „ktoś trzeci”, czyli człowiek niezaangażowany bezpośrednio w daną sytuację, relację lub stosunek prawny. W języku prawnym i prawniczym termin odnosi się do podmiotu określanego względem konkretnej czynności albo relacji prawnej, a jego znaczenie zależy od przepisu, w którym został użyty.
Znaczenie W polszczyźnie określenie „osoba trzecia” ma kwalifikator książkowy i oznacza osobę postronną wobec danej sytuacji, relacji lub stosunku prawnego. Wielki słownik języka polskiego PAN odnotowuje również, że wyrażenie to jest używane jako termin prawny, w którym przyjmuje sprecyzowane znaczenie.
Użycie w prawie polskim W Kodeksie cywilnym pojęcie osoby trzeciej występuje w różnych konstrukcjach prawnych. Dotyczy m.in. zgody osoby trzeciej potrzebnej do dokonania czynności prawnej, zobowiązania, że osoba trzecia zaciągnie określone zobowiązanie albo spełni świadczenie, oraz umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej, w której dłużnik ma spełnić świadczenie na jej rzecz, a ona – jeżeli umowa nie stanowi inaczej – może żądać świadczenia bezpośrednio od dłużnika. Pojęcie występuje także przy skardze pauliańskiej: art. 527 § 1 Kodeksu cywilnego odnosi się do osoby trzeciej, która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli.