Foka (Phoca) – rodzaj dużych, morskich ssaków z podrodziny Phocinae w obrębie rodziny fokowatych (Phocidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w północnym Oceanie Atlantyckim i Spokojnym, w przybrzeżnych wodach Ameryki Północnej, północnej Europy i wschodniej Azji.
Morfologia Długość ciała samic 120–170 cm, samców 140–190 cm; masa ciała samic 65–120 kg, samców 85–140 kg; nowo narodzone foki mierzą 75–100 cm i ważą 7–12 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w pierwszej części dziesiątego wydania Systema Naturae, publikacji własnego autorstwa poświęconej systematyce zwierząt, roślin i minerałów. Linneusz wymienił cztery gatunki – Phoca ursina , Phoca leonina , Phoca rosmarus i Phoca vitulina – z których gatunkiem typowym jest (Linneuszowska tautonimia) Phoca vitulina (foka pospolita).
Etymologia Phoca: phōkē ‘foka’. Ambysus: etymologia niejasna, Rafinesque nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej. Arctias: gr. αρκτος arktos ‘niedźwiedź’; przyrostek -ιας -ias ‘specjalna cecha’. Calocephalus: gr. καλος kalos ‘piękny’;