Jest ona mieszaniną substancji o różnym składzie – metanu, rozpuszczalnych substancji humusowych, wolnych aminokwasów, sacharydów i in., nierzadko trudnym do określenia.
Rozpuszczony węgiel organiczny jest przyswajalny głównie dla bakterii, a w mniejszym stopniu innych mikroorganizmów, natomiast jest bardzo słabo wykorzystywany przez zwierzęta. Znaczna część DOC, np. substancje humusowe, jest trudno przyswajalna także dla bakterii.
Przyswajalne postacie DOC są szybko konsumowane, nieprzyswajalne mogą tworzyć zawiesinę nadając wodzie charakter humotroficzny (dystroficzny), a tworząc nierozpuszczalne kompleksy ulegają sedymentacji.
Rozpuszczone substancje humusowe (RHS, DHS – ang. dissolved humus substances) mogą mieć pochodzenie autochtoniczne, ale w dużej mierze pochodzą ze zlewni. Im dalej od źródła zasilania, tym mniej substancji humusowych, a więcej kompleksów mineralno-humusowych (nieprzyswajalnych przez rośliny). W wodach natlenionych przy dużej ilości DHS kompleksy te ulegają rozkładowi, uwalniając jony i alkalizując środowisko. Przy bardzo dużej ilości DHS i kwaśnym odczynie jony są wiązane w trwałe kompleksy, a woda ulega zakwaszeniu (dystrofizacji).