thumb|Przygotowanie do piętnowania thumb|Z prawej strony: scena piętnowania Piętnowanie – wypalenie rozgrzanym do czerwoności metalem znaków na ciele skazanego jako kara mutylacyjna, niewolnika w celu jego późniejszego rozpoznania i wolnych ludzi jako obrzęd przejścia lub dobrowolnie – jako symbol przynależności lub z innych powodów. Jako kara stosowane powszechnie w sądownictwie w okresie średniowiecza, ale wykonywane jeszcze i w XIX wieku. W Anglii zostało usunięte z Kodeksu Karnego w 1829 roku, natomiast w wojsku zaprzestano jej stosowania dopiero w 1879 roku. Współcześnie do piętnowania (które dalej jest praktykowane, ale nie jako kara) można używać także innych metod niż przypalanie metalem, np. można zastosować elektrokauter.
Piętnowanie było obrzędem przejścia w wielu kulturach. Dodatkowo, w niektórych kulturach piętnowanie jest wykonywane w celach duchowych – znoszenie bólu jest rozumiane jako sposób na przejście w wyższy stan świadomości. Obecnie niektórzy ludzie decydują się na piętnowanie, aby zasygnalizować przynależność do określonej grupy albo z innych powodów społecznych, politycznych lub religijnych, a także w ramach modyfikacji ciała.