Świstak (Marmota) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). Rodzaj Marmota powstał w Ameryce Północnej. Przypuszcza się, że gatunkiem najbardziej podobnym do formy wyjściowej jest Marmota olympus. Polskie nazwy zwyczajowe większości gatunków nawiązują do dźwięków, jakie zwierzęta te wydają nawołując się lub w chwili zagrożenia (świstak, świszcz).
Rozmieszczenie geograficzne Przedstawiciele rodzaju Marmota zamieszkują Amerykę Północną, Europę i Azję. Znaczna część to zwierzęta typowo górskie.
Charakterystyka Długość ciała (bez ogona) 360–750 mm, długość ogona 100–250 mm; masa ciała 1,6–11 kg. Sierść jest gruba, szorstka, w różnych odcieniach brązu i szarości. Sylwetka krępa, uszy małe, kończyny krótkie, o silnych stopach przystosowanych do kopania w ziemi.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1779 roku niemiecki lekarz, przyrodnik, fizjolog i antroplolg Johann Friedrich Blumenbach w książce swojego autorstwa o tytule Podręcznik historii naturalnej: z miedziorytami. Blumenbach wymienił kilka gatunków – Mus lemmus , Mus cricetus , Marmota alpina (= Mus marmota ) i Mus citellus – z których gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) Marmota alpina (= Mus marmota ) (świstak alpejski).