Co więcej, w nowym układzie poddany, który przestawał interesować księcia i jego poborców, był w większym stopniu narażony na samowolę, a nawet przymus i kary fizyczne ze strony obdarowanego immunitetem feudała.
Wojna W razie wojny za broń chwytali wszyscy wolni i zdatni do boju ludzie. Konna drużyna księcia wspierana była przez drużyny grodowe lokalnej władzy oraz piesze i różnorodnie uzbrojone oddziały kmieci. Rycerze wywodzili się głównie ze starszyzny rodowej lub opolnej. W pierwszej połowie XII w. drużyna książęca zanikła. Drużynnicy dostali nadania ziemskie i osiedli we własnych dobrach. Od XII w., w zamian za prawo do ziemi i niezależność wszyscy posiadacze ziemscy (prócz kościelnych) byli zobowiązani do konnej służby rycerskiej (ius militare) na każde wezwanie księcia. W razie bezpośredniego zagrożenia mieszczanie mieli bronić swoich miast, a chłopi najbliższej okolicy.
Wiece i stan rycerski Jeszcze w pod koniec XII i na początku XIII w. wiece zwoływano często. Załatwiano na nich sprawy bieżące: informowano, karano, podejmowano decyzje. Wszyscy obecni mogli zabierać głos. Jednak wiece z udziałem księcia zwoływano coraz rzadziej, obejmowały coraz większe obszary (jedną lub kilka ziem), a decyzje podejmowała coraz mniejsza liczba ludzi.